NEUROVESTI VESTI DRUŠTVA MLADIH NEUROLOGA SRBIJE

Size: px
Start display at page:

Download "NEUROVESTI VESTI DRUŠTVA MLADIH NEUROLOGA SRBIJE"

Transcription

1 Sonja Lukić Odeljenje urgentne neurologije, Urgentni centar Klinički centar Vojvodine, Novi Sad Hajduk Veljkova 1 Recenzent: Akademik, Vladimir S. Kostić Ishemijski moždani udar kod dece dijagnostičke i terapijske specifičnosti Moždani udar (MU) kod dece se često upoređuje sa MU kod odraslih, ali ovaj pristup je uglavnom pogrešan i nije od velike koristi. Moždani udar kod dece je vrlo specifičan neurološki problem koji se od MU kod odraslih bitno razlikuje po učestalo sti, kliničkim manifestacijama i etiologiji. Za razliku od odrasle populacije, učestalost MU kod dece je mala i najčešće se procenjuje na 2,5-3,3/ na godišnjem nivou (1,2), a prema Švajcarskom Neuropedijatrijskom Registru za Moždani udar (Swiss Neuropediatric Stroke Registry) učestalost arterijskog ishemijskog MU kod dece je 2,1/ godišnje (3). Ishemijski mož dani udar (IMU) čini polovinu svih MU kod dece (vs 80% kod odraslih). Druga, važna razlika je u kliničkoj prezentaciji MU. Inicijalni simptomi mogu biti vrlo nespecifični, te kod roditelja, ali i zdravstvenih radnika uglavnom ne pobude sumnju na moždani udar. Kod dece može da izostane nagli, abruptni početak koji je karakterističan za MU kod odra slih. Znaci žarišne cerebralne disfunkcije mogu da budu blagi ili mogu i da izostanu. Smetnje govora, po sebno disfazija, teško se prepoznaju, prvenstveno kod mlađe dece koja nisu još u potpunosti razvila govorne sposobnosti, što otežava prepoznavanje drugih tegoba. Najvažniju razliku čini brojnost i raznovrsnost bolesti i patoloških stanja kod dece koja mogu dove sti do MU kojih, prema pojedinim autorima, ima i više od sto. Upravo ova brojnost faktora rizika u de čijem dobu čini da ih pri prvom pregledu ne prepo znamo kao moguće prediktore MU. Velika etiološka heterogenost onemogućava i definisanje većih, etio-patogenetskih homogenih grupa, što je preduslov za velika, randomizirana istraživanja, koja bi mogla da daju pouzdane, opšteprihvaćene dijagnostičke i tera pijske smernice, kao što je to slučaj sa MU kod odra slih. Sve ove razlike, uz činjenicu da je u svesti obič nih ljudi, ali i lekara, MU ekskluzivna privilegija starijih ljudi, čine da se IMU kod dece teško i kasno prepoznaje. To potvrđuju i rezultati skorašnjih bol ničkih studija (4-6). Autori nalaze da je jedan od glavnih razloga za kasno postavljanje dijagnoze MU kod dece dugo lutanje roditelja u traženju adekvat ne medicinske pomoći i kasno upućivanje deteta u referentnu ustanovu gde bi se dijagoza najbrže mo gla postaviti. Kasno postavljanje dijagnoze uslovlja va i kasnu primenu bilo koje terapijske opcije a one mogućava primenu trombolitičke terapije, koja je suverena u tretmanu akutnog IMU kod odraslih. Izuzev gorenavedenih razlika, postoji još jedna koja se odnosi na samo terminološko određenje IMU kod dece. Dok se kod odraslih terminom IMU ozna čava samo infarkt mozga usled tromboembolijske opstrukcije arterijskog krvnog suda, u dečjoj patolo giji je ovaj pojam širi i uključuje dva različita tipa IMU: arterijski IMU (AIMU) i cerebralnu vensku trombozu (CVT). Pored ove podele uobičajena je i podela IMU kod dece prema uzrastu javljanja, na perinatalni (kada se cerebrovaskularni akcident de šava od 20. meseca gestacije do 28. dana života) i IMU kod odojčadi i dece do 18. godine života. Nave dena dva tipa IMU se ne razlikuju samo prema uzastu javljanja već i prema uzrocima i kliničkim manifesta cijama. Epidemiologija Ishemijski moždani udar kod dece je retka bolest. Incidencija pokazuje značajne etničke i geografske varijacije a zavisi i od samog definisanja problema i obima dijagnostičke obrade kojoj su deca bila podvr gnuta. U različitim studijama se godišnja incidencija MU kreće u rasponu 0,6-7,9/ a IMU čini oko 55% svih MU (8-10). Prosečno životno doba dece sa MU iznosi 7-8 godina pri čemu se 1/3 svih IMU desi u prvoj godini života (11,12). Prema rezultatima dve novije populacione studije, IMU se 17 puta češće javljao u perinatalnom periodu nego kasnije u detinj stvu (13). Procenjuje se da se jedan IMU javlja kod ročne novorođenčadi što je približno incidenciji aterotrombotskog IMU kod odraslih (12). I pored relativno niske incidencije, MU je među prvih deset uzroka smrti kod dece u Velikoj Britaniji i SAD (3,11,14). Mortalitet od MU, kod dece uzrasta 1-15 godina, iznosi 0,6/ Procenjuje se da je zbog MU, u SAD u godini, izgubljeno potencijalnih godina života kod osoba mlađih od 28 godina (11,14).

2 Etiologija Do sada je evidentirano preko sto bolesti i pato loških stanja koja su faktor rizika za IMU kod dece (11). Smatra se da manje od 50% dece sa MU ima prethodno poznat bar jedan faktor rizika, a da se kod preostale 2/3 otkrije još jedan ili više nakon kom pletne dijagnostičke obrade (15). Sve faktore rizika, Lynch (2004) razvrstava u pet velikih grupa poremećaja i bolesti: kardijalni pore mećaji neaterosklerotske arteriopatije, koagulopatije i hematološki poremećaji, metabolički poremećaji i infekcije (11). Prema Internacionalnoj Pedijatrijskoj Studiji za Moždani udar (International Pediatric Stroke Study) faktori rizika se mogu podeliti u 10 grupa: arteriopatije, kardijalni poremećaji, hronična sistemska stanja, infekcije, akutni poremećaji glave i vrata, akutna sistemska stanja, protrombozna stanja, hronični poremećaji glave i vrata, aterosklerotski faktori rizika i ostali faktori rizika (16). Kardijalni faktori rizika su smatrani su za najčešće i prema ka nadskom pedijatrijskom registru za MU nalaze se kod 25%, a u SAD kod 27% dece sa IMU (17,18). Sa IMU su najčešće udružene srčane mane, aritmije, valvular ne mane, kardiomiopatije i terapijske i dijagnostičke intervencije na srcu. Rizik od MU zavisi od tipa mane, od dijagnostičkih i terapijskih intervencija koji ma je dete podvrgnuto i od pridruženih faktora rizika (19). Važno je znati da terapijske i dijagnostičke inter vencije na srcu i same mogu da dovedu do MU. To potvrđuju i rezultati studije iz godine u kojoj su pore đeni nalazi preoperativnog i postoperativnog magnet no-rezonantnog imidžinga (MRI) mozga. Autori na laze da se tokom operacije na srcu, kod 67% dece po goršavaju stare ili javljaju nove moždane lezije (20). Prema podacima iz 2012 godine arteriopatije su ipak češći uzročnici IMU kod dece od kardioloških stanja i zastupljene su kod oko polovine dece obolele od MU (3). Brojne su arteriopatije koje mogu da dovedu do IMU a među njima se, svojom učestalošću i znača jem, svakako ističu cervikocefalna arterijska disekcija (CCAD), mojamoja (Moyamoya) bolest, cerebralni vaskulitisi, postvaricelozna i tranzitorna cerebralna arteriopatija (TCA) i hipoplazija i agenezija cervikal nih arterija. CCAD je čest ali i često neprepoznat uzrok IMU, koji se registruje kod 7,5-11% dece sa MU, obično između 8. i 11. godine života (21, 22). Javlja se na ekstrakranijalnom segmentu arterije karotis inter ne (ACI) ali se kod dece može javiti i na endokranijal nim krvnim sudovima. Pojavu CCAD favorizuju brojna stanja, a među njima su najznačajnija fibromu skularna displazija (FMD), Marfanov sindrom, poli-cistična bolest i tip IV Ehlers-Danolsovog sindroma. Poslednjih godina se kao mogući uzrok IMU, sve više prepoznaju TCA i postvaricelozna arteriopatija koje spadaju u grupu monofaznih, neprogresivnih, unilateralnih arteriopatija sa zahvatanjem distalnog segmenta ACI i proksimalnog segmenta arterije ce rebri anterior (ACA) i arterije cerebri medije (ACM), dovodeći do segmentnih stenoza ili okluzija sa po sledičnim dubokim infraktom u teritoriji lentikular nih arterija. Ove arterijske abnormalnosti se tokom vremena popravljaju ili u potpunosti iščezavaju. Re zultati studije Sabire i saradnika potvrđuju da vari celozna infekcija ima ulogu u nastanku IMU. Autori nalaze da je prethodnu variceloznu infekciju imalo 63% dece sa idiopatskim IMU, a samo 9% dece u kontrolnoj grupi (23). U dostupnoj literaturi velika pažnja se posvećuje Moyamoya bolesti zbog tipičnog angiografskog nala za ali i zbog visokog rizika od IMU. Za ovu bolest karakteristične su bilateralne stenoze distalnog dela ACI i proksimalnog dela ACM i ACA sa razvojem bazalnih kolaterala koje na angiografskom nalazu izgledaju kao oblak dima od cigarete, što reč moyamoya i znači japanskom jeziku. Za razliku od Moymoya bolesti, jednostrane stenoze na pomenutima arterijama predstavljaju Moyamoya sindrom, koji je udružen sa drugim stanjima (bolest srpastih ćelija, neurofibromatoza1, Daunov sindrom i drugi) (24). Saopštavana godišnja incidencija u Evropi iznosi 0,3/ Smatra se da je približno 6% IMU posledica ove arteriopatije pri čemu će više od polovi ne dece imati MU pre 10. godine života (25-27). Poseban dijagnostički problem predstavljaju cere bralni vaskulitisi, ne samo zbog svoje brojnosti već i zbog činjenice da su klasični angiografski znaci nespe cifični a mnogi pacijenti nemaju jasne kliničke i labora torijske znake inflamacije. Ipak, na cerebralni vaskulitis treba posumnjati kod rekurentnog MU, kod MU koji je udružen sa encefalopatijom i kod MU koji je praćen hi perpireksijom, nejasnim kožnim promenama, glomelu ronefritisom i ubrzanom sedimentacijom. Aterosklerotska arteriopatija kod dece je izuzetno retka i ovu grupu možemo svrstati Fabrijevu bolest, dislipoproteinemiju i homocistinuriju (3). Prema brojnim autorima jedan ili više protrombo znih poremećaja se registruje kod 20-50% dece sa IMU, odnosno kod 33-90% sa CVT (27). Većina ovih hiper koagulabilnih stanja kod dece je urođena. Najčešći su deficit proteina C, faktor V Leiden mutacija, G20210A mutacija gena za protrombin i prisustvo termolabilne forme metilentetrahidrofolat reduktaze (MTHFR). Na protrombozni poremećaj treba posumnjati kod dece sa ponavljanim epizodama venskih tromboza, sa rekuren tnim plućnim embolijama i sa pozitivnom porodičnom anamnezom. Poznato je da se IMU kod dece može javiti i kao komplikacija brojnih infekcija pre svega menigitisa, encefalitisa, apscesa mozga, septičkih stanja, HIV in fekcije, varicelozne infekcije i infekcije parvovirusom B 19. Sve češće se kao uzročnici pominju Borrelia burgdorferi, enterovirusi i mikoplazme. Infekcija dovodi do IMU direktnim oštećenjem en dotela ali i kroz sistemski inflamatorni odgovor za koji su karakteristične hiperfibrinogenemija i pleocitoza. MU izazvan infekcijom može se objasniti i prolaznom fokalnom cerebralnom arteriopatijom (3). Među metaboličkim poremećajima koji dovode do IMU treba spomenuti CADASIL (cerebral autosomal dominant arteriopathy with subcortical infarcts and

3 le ukoencephalopathy), MELAS (mitochondrial encep halomyopathy, lactic acidosis, and stroke-like episo des), Anderson Fabrijevu bolest, retikulokohlearnu va skulopatiju (Susacov sindrom) i hereditarnu endotelio patiju. Kao faktor rizika za MU treba spomenuti i migrenu, upotrebu heroina, kokaina i simpatikomimetika, kao i deficit serumskog gvožđa i nizak feritin (3). Kada je u pitanju CVT jedan ili više protromboznih poremećaja nalazi se kod 22% do 75% dece sa ovim ti pom IMU pri čemu ovi poremećaji mogu biti stečeni ali su znatno češće urođeni (17,28). Među njima najvažniji su homozigotni deficit proteina C, povišen nivo faktora VIII, G20210A mutacija gena za protrombin i prisustvo termolabilne forme MTHFR i homocistinurija. Do ra zvoja CVT češće dovode infekcije sinusa, srednjeg uva, vrata i meningea a favorizuju je i sva patološka stanja koja dovode do dehidratacije. Klinička slika Klinička prezentacija IMU kod dece uglavnom za visi od uzrasta deteta i od veličine i lokalizacije lezije. Kod dece mlađe od godinu dana MU se uglavgnom prezentuje epileptičnim napadima, dok se kod starije dece češće javljaju fokalni neurološki znaci. Dominantan simptom kod novorođenčadi i odojčadi su žarišni epileptički napadi koji često zahvataju je dan ekstremitet a potom hipotonija i smetnje disanja, odnosno apnea. Kod starije dece najčešći su žarišni neurološki znaci (hemipareza, disfazija, ispadi u vid nom polju) a potom epileptički napadi i izmene stanja svesti i kognitivnog funkcionisanja. Hemipareza, sa ili bez afekcije facijalnog nerva i disfazije, nalazi se kod 70-80% dece, dok se glavobolja nalazi u 30% i tada diferencijalno dijagnostički treba misliti na hemiplegičnu migrenu (3). Klinička prezentacija CVT je često diskretna i ne zavisi od uzrasta deteta. Dominatni simptomi su glavo bolja, mučnina i povraćanje, epileptički napadi, izmena stanja svesti i žarišni neurološki znaci u slučaju razvoja venskog infarkta, intracerebralnog ili subduralnog kr varenja. Dijagnostička evaluacija Za sada ne postoje publikovane, opšteprihvaćene, preporuke za dijagnostičku evaluaciju kod dece sa sumnjom na IMU. U dostupnoj literaturi se najčešće citiraju preporuke britanske pedijatrijske asocijacije (Pediatric Stroke Working Group British Pediatric Association) publikovane godine i Američke kardiološke asocijacije iz godine (American Heart Association Stroke Council) (10). Cilj dijagnostičke evaluacije dece sa sumnjom na IMU je potvrda dijagnoze, odnosno isključenje drugih, nevaskularnih uzroka koji mogu da imitiraju IMU, a zatim i etiološka dijagnoza. Dijagnoza IMU se zasniva na anamnezi, somatskom i neurološkom pregledu i na rezultatima dopunskih dijagnostičkih metoda. U anamnezi treba obratiti pažnju na početak i di namiku razvoja simptoma, na prisustvo ranijih srča nih poremećaja, infekcija, povreda glave i vrata kao i na hereditarno cerebrovaskularno opterećenje. U somatskom pregledu, neophodna je korektna kardiološka elaboracija kao i pregled karotidnih arte rija (puls i auskultacija), dok u neurološkom nalazu treba obratiti pažnju na svaku asimetriju u motilitetu koja može biti znak žarišne cerebralne disfunkcije. Među dijagnostičkim protokolima za MU ističe se protokol Lyncha iz godine koji predstavlja dija gnostički algoritam sa precizno utvrđenim redosledom dijagnostičkih postupaka koji treba da omoguće postav ljanje etiološke dijagnoze (6). Prema ovom protokolu, prvi dijagnostički korak kod sumnje na IMU je imid žing mozga i to MRI mozga. Ipak, u svakodnevnom radu smo, zbog pristupačnosti metode, upućeni na kom pjuterizovanu tomografiju (CT) mozga koja omogućava razlikovanje infarktne od hemoragijske ili lezija druge etiologije i može biti alternativna metoda ukoliko MRI mozga ne može da se uradi tokom prva 24 časa. Metoda izbora je svakako MRI mozga sa različitim sekvencama jer omogućava detekciju lezija u zadnjoj lobanjskoj jami (koje se najčešće ne vide na CT mozga) i omogućava ranu detekciju ishemijske lezije (posebno upotrebom DWI sekvenci). Ukoliko MRI mozga potvrdi da se radi o IMU, prvi sledeći korak je neinvazivna angiografska obrada (magnetna angiografija - MRA) i CT angiografi ja (CTA) cervikalnih i proksimalnih endokranijalnih krvnih sudova. Kod sumnje na CCAD ovu obradu treba uraditi tokom prvih 48 sati. S obzirom na učestalost kardijalnih poremećaja kod dece sa IMU, transtorakal nu (TT) a po potrebi i transezofagealnu (TE) ehokardio grafiju treba obaviti unutar prvih 48 sati. Čak i kada se napred sprovedenim dijagnostičkim postupkom utvrdi uzrok IMU neophodna je analiza markera trombofilije koagulacionom i genetskom metodom s obzirom na čestu udruženost trombofilije sa srčanim i vaskularnim poremećajima. Ukoliko uzrok IMU nije utvrđen primenom na pred navedenih dijagnostičkih postupaka, indikovan je laboratorijski, imunološki i metabolički skrining radi detekcije vaskulitisa ili metaboličkih poremeća ja koji mogu da dovedu do MU. Kod sumnje na CVT metode izbora su magnetno-rezonantna venografija (MRV) ili CT venografija (CTV). Sumnju na CVT može postaviti i nativni CT mozga prikazom lineranog hiperdenziteta koji potiče od tromboziranog venskog sinusa. CT mozga sa kontra stom može ukazati na trombozu sinus sagitalis superio ra (SSS) sa tipičnim empty delta znakom. Uz neuroi-midžing neophodno je i ispitivanje u pravcu svih onih stanja koja dovode do CVT, a to su koagulopatije, infek cije CNS, inflamatorne bolesti creva, sistemske bolesti i malignitet.

4 Terapija Ne postoje publikovane, opšteprihvaćene terapij ske preporuke koje bi bile rezultat velikih, randomi ziranih, placebo kontrolisanih studija. Tretman se uglavnom zasniva na rezultatima istraživanja kod odraslih, na rezultatima nerandomiziranih istraživa nja kod dece i na preporukama eksperata. Terapija obuhvata suportativne mere, antitrombotsku terapiju u akutnoj fazi bolesti i mere sekundarne prevencije. Među suportativnim merama najznačajnije su kon trola telesne temperature i korekcija febrilnosti, održa vanje normalne oksigenacije, preveniranje i lečenje in fekcija, preveniranje dubokih venskih tromboza, kon trola krvnog pritiska i korekcija hipertenzije i hipoten zije, korekcija hiperglikemije i hipoglikemije, kontrola intrakranijalnog pritiska (IKP) i kupiranje epileptičkih napada. U odsustvu kliničkih i elektroencaflografskih (EEG) znakova epileptičke aktivnosti, primena antie pileptika nije opravdana, kao što nema dokaza da je oksigenoterapija korisna u odsustvu hipoksemije. Kada postoji imidžing potvrda da se radi o IMU osnovna antitrombotska terapija je aspirin u dozi od 5mg/kg/dan, a u slučaju pojave znakova gastrointesti nalne iritacije, doza se koriguje na 1-3 mg/kg/dan (3,10,11,30). Ukoliko postoje kontraindikacije za prime nu aspirina, savetuje se klopidogrel u dozi od 1mg/kg/dan. Kada se radi o kardioembolizaciji, CCAD ili IMU nejasne etiologije savetuje se primena niskomolekular nog (Low Molecular Weight Heparin - LWMH) ili nefrakcionisanog heparina (Unfractionated Heparin - UFH). Preporučene doze enoxaparina i nadroparina, koji se nalaze i na našem tržištu, su 1 mg/kg na 12 h/sc. U sekundarnoj prevenciji IMU primenjuje se takođe aspirin u dozi 3-5 mg/kg/dan pri čemu i dugotrajna pri mena u ovoj dozi nije udružena sa češćom pojavom Reyeovog sindroma i hemoragijskih komplikacija. Du žina aplikacije aspirina u sekundarnoj prevenciji je još uvek diskutabilna, ali po pravilu nije kraća od dve godi ne. Kada je u pitanju kardioembolijski MU, CCAD, CVT, definisane koagulopatije ili rekurentni MU i po red primene aspirina, sa ciljem sekundarne prevencije, primenjuje se oralni antikoagulans prema telesnoj težini ili ređe LWMH u dozi od 0,5 mg/kg na 12 sati. Kod CVT suportativne mere u prvom redu obuhva taju korektnu rehidrataciju, lečenje infekcija koje su čest uzrok CVT i kontrolu epileptičkih napada i intrakrani jalnog pritiska. Antikoagulantna terapija sa LWMH ili UFH u terapijskim dozama je terapija izbora CVT. Kod pacijenata sa izraženom kliničkom deterioracijom ili ra diološkim znacima progresije tromboze i pored primene heparina dolazi u obzir trombolitička terapija sa rekom binantnim aktivatorom tkivnog plazminogena (rtpa). Primena trombolitičke terapije u akutnom IMU kod dece pokazala se kao izvodljiva i uspešna, ali još uvek nema dovoljno dokaza o prednostima primene ove, potencijalno vrlo opasne terapije. U toku je velika prospektivna petogodišnja kohortna studija koja obuhvata trideset pedijatrijskih tercijarnih zdravstvenih centara, registrovanih u Internacionalnoj Pedijatrijskoj Studiji za Moždani udar, koja ima za cilj proveru bezbednosti intravenske i intraarterijske aplikacije rtpa kod dece sa IMU (31). Preliminarni rezutati još nisu dostupni. Zaključak Moždani udar je teška bolest dečijeg uzrasta sa rastućom incidencom. U cilju adekvatnog prepoznavanja, pravovremene dijagnostike i pravilnog lečenja, nameće se potreba za velikim, internacionalnim, multicentričnim studijama. Kod dece ishemijski moždani udar, u prvom redu, karakteriše kasno postavljanje dijagnoze. Ipak, postoje aktivnosti koje u značaj noj meri mogu da skrate vreme potrebno za postav ljanje dijagnoze: 1) aktuelizacija činjenice u svesti le kara i građana da ishemijski moždani udar kod dece postoji, kroz osmišljene edukativne programe; 2) obezbeđenje urgentnog transporta dece sa sumnjom na moždani udar u adekvatnu zdravstvenu ustanovu; 3) formiranje specijalnih timova za moždani udar pri pedijatrijskim zdravstvenim ustanovama i 4) izrada specifičnih neuroimidžing protokola za ranu detekciju ishemijskog moždanog udara. Sve ove mere mogu značajno da ubrzaju dijagnozu ishemijskog moždanog udara i time omoguće primenu trombolitičke terapije koja je znatno poboljšala ishod ishemijskog moždanog udara kod odraslih. Ovim aktivnostioma bi se u velikoj meri skratilo vreme bolničkog lečenja, smanjili troškovi, ali i uticalo na smanjenje ogromnog socijalnog tereta dece obolele od MU i njihovih porodica.

5 Literatura 1. DeVeber G, Roach ES, Riela AR, Wiznitzer M. Stroke in chil dren: recognition, treatment and future directions. Semin Pediatr Neurol. 2000;7: Lynch JK, Hertz DG, DeVeber G, et al. Report on the Natio nal Institute of Neurological Disorders and Stroke Workshop on Pe rinatal and Childhood Stroke. Pediatrics. 2002;109: Steinlin M. A clinical approach to arterial ischaemic childhood stroke: increasing knowledge over the last decade. Neuropediatrics. 2012; 43: Gabis LV, Yangala R, Lenn NJ. Time lag to diagnosis of stroke in children. Pediatrics. 2002;110: Braub KPJ, et al. Diagnostics pitfalls in pediatric ischaemic stroke. Dev Med Child Neurol. 2006;48: Rafay MF, Pontigon AM, Chiang J, et al. Delay to diagnosis in acute pediatric arterial ischaemic stroke. Stroke. 2009;40: Morris DL, Rosamond W, Madden K, et al. Prehospital and emergency department delays after acute stroke: the Genentech Stro ke Presentation Survey. Stroke. 2000;31: Schoenberg BS, Mellinger JF, Schoenberg DG. Cerebrovascu lar disease in infants and children: a study of incidence, clinical fea tures and survival. Neurology. 1978;28: Giroud M, Lemesie M, Gouyon JB, Nivelon JL, Milan C, Du mas R. Cerebrovascular disease in children under 16 years of age in the city of Dijon, France: a study of incidence and clinical features from to J Clin Epidemiol. 1995;48: Roach ES, Golomb MR, Adams R, et al. Management of stroke in infants and children: a scientific statement from a special wri ting group of the American Heart Association Stroke Council and the Council on Cardiovascular Disease in the Young. Stroke. 2008; 39: Lynch JK. Cerebrovascular disorders in children. Curr Neu rol Neurosci Reps. 2004;4: Nelson KB, Lynch JK. Stroke in newborn infants. Lancet Neurol. 2004;3: Nelson KB. Perinatal ischemic stroke. Stroke. 2007;38(Part 12. 2): Fullerton H, Chetkovich D, Wu Y, et al. Deaths from stroke in US children, to Neurology. 2002;59: Ganesan V, Prengler M, McShane MA, et al. Investigation of risk factors in children with arterial ishemic stroke. Ann Neurol. 2003;53: Mackay MT, Wiznitzer M, benedict SL, Lee KJ, deveber GA. Arterial ischemic stroke risk factors: the international pediatric stroke study. Ann Neurol. 2011;69(1): DeVeber G. Canadian Pediatric Stroke Registry analysis of children with arterial ishemic stroke. Amm Neurol. 2000;48: Lynch JK. The hospitalization of childhood stroke in the United States, Stroke. 2003;34: Fullerton HJ, Wu YW, Zhao S, et al. Risk of stroke in chil dren: ethnic and gender disparities. Neurology. 2003;61: Mahle WT, Tavani E, Zimmerman RA, et al. An MRI study of neurological injury before and after congenital heart surgery. Cir culation. 2002;106: Fullerton HJ, Johnston SC, Smith WS. Arterial dissection and stroke in children. Neurology. 2001;57: Rafay MF, Armstrong D, DeVeber G, et al. Craniocervical arterial dissection in children: clinical and radiographic presentation and outcome. J Child Neurol. 2006;21: Sebire G, Meyer L, Chabrier S. Varicella as a risk factor for cerebral infarction in childhood: a case-control study. Ann Neurol. 1999;45: Smith ER, Scott RM. Spontaneous occlusion of the circle of Willis in children: pediatric moyamoya summary with proposed evidence-based practice guidelines. J Neurosurg Pediatrics. 2012;9: Yonekawa Y, Ogata N, Kaku Y, et al. Moyamoya disease in Europe, past and present status. Clin Neurol Neurosurg. 1997; 99:S58-S Nagaraja D, Verma A, Taly AB, Kumar MV, Jayakumar PN. Cerebrovascular disease in children. Acta Neurol Scand. 1994;90: Soriano SG, Sethna NF, Scott RM. Anesthetic management of children with moyamoya syndrome. Anesth Analg. 1993;77: Bames C, De Veber G. Prothrombotic abnormalities in chil dhood ischaemic stroke. Thromb Res. 2006;118: Sebire G, Tabarki B, Saunders DE, Leroy I, Liesner R, et al. Cerebral venous sinus thrombosis in children: risk factors, presenta tion, diagnosis and outcome. Brain. 2005;128: Spasojević J, Rakić J, Rebić L, Pejin D, Gvozdenović S. Us pešno lečenje bolesnika sa tromboznom trombocitopenijskom pur purom. Med Pregl. 1998;51(7-8): Amlie-Lefond C, Chan AK, Kirton A, deveber G, Hovinga CA, Ichord R et al; Thrombolysis in Pediatric Stroke (TIPS) Investigators.Thrombolysis in acute childhood stroke: design and challenges of the thrombolysis in pediatric stroke clinical trial. Neuroepidemiology. 2009;32(4):

Bactrim sirup doziranje

Bactrim sirup doziranje 23 апр 2016. Doziranje i uputstvo za upotrebu.. Bactrim (sirup i tablete) je antibiotik koji se koristi za lečenje infekcija koje izazivaju bakterije i drugi pluća,. not socialist metformin stinks thyroxine

More information

IX / XV KONGRES NEUROLOGA SRBIJE

IX / XV KONGRES NEUROLOGA SRBIJE IX / XV KONGRES NEUROLOGA SRBIJE SA MEÐUNARODNIM UČEŠĆEM ZBORNIK SAŽETAKA BEOGRAD, 14-16. NOVEMBAR 2013. 1 MINI SIMPOZIJUMI 2 Faktori rizika za bolest malih krvnih sudova mozga T. Pekmezović Institut za

More information

CELIJAKIJA DA LI DOVOLJNO MISLIMO O NJOJ?

CELIJAKIJA DA LI DOVOLJNO MISLIMO O NJOJ? ðorñe Marina *, Mirjana Stojković, Slavica Savić, Jasmina Ćirić, Biljana Beleslin, Miloš Žarković, Božo Trbojević CELIJAKIJA DA LI DOVOLJNO MISLIMO O NJOJ? Sažetak: Celijakija je često oboljenje koje obuhvata

More information

MKB-10. Preventivni vodič za tranzitornu ishemičnu ataku i moždani udar. napadaji i sindromu u vezi s njima. prolazni cerebralni ishemijski. Maj 2006.

MKB-10. Preventivni vodič za tranzitornu ishemičnu ataku i moždani udar. napadaji i sindromu u vezi s njima. prolazni cerebralni ishemijski. Maj 2006. G45 MKB-10 Preventivni vodič za tranzitornu ishemičnu ataku i moždani udar prolazni cerebralni ishemijski napadaji i sindromu u vezi s njima Maj 2006. PREVENTIVNI VODIČ ZA TRANZITORNU ISHEMIČNU ATAKU I

More information

Moje cijepljenje (vakcina) tvoja zaštita. protiv ospica i hripavca

Moje cijepljenje (vakcina) tvoja zaštita. protiv ospica i hripavca Moje cijepljenje (vakcina) tvoja zaštita protiv ospica i hripavca Ospice Savezni ured za zdravlje i liječnici roditeljima preporučuju cijepljenje protiv ospica kako bi zaštitili svoje novorođenče. Ospice

More information

FAKTORI RIZIKA I LEČENJE URINARNIH INFEKCIJA KOD STARIJIH OSOBA

FAKTORI RIZIKA I LEČENJE URINARNIH INFEKCIJA KOD STARIJIH OSOBA Med Pregl 014; LXVII (Suppl ): 9-13. Novi Sad 9 Univerzitet u Novom Sadu, Medicinski fakultet 1 UDK 616.63-0.1-08-053.9 Klinički centar Vojvodine, Klinika za infektivne bolesti Novi Sad DOI: 10.98/MPNS14S009D

More information

Primena mehaničke ventilacije kod pedijatrijskih bolesnika

Primena mehaničke ventilacije kod pedijatrijskih bolesnika Strana 876 VOJNOSANITETSKI PREGLED Volumen 65, Broj 12 ORIGINALNI Č L A N C I UDC: 616-053.2:615.816.2 Primena mehaničke ventilacije kod pedijatrijskih bolesnika Use of mechanical ventilation in pediatric

More information

IgM serokonverzija na CaMpylObaCter jejuni U prve DVe godine ŽIVOta kod DeCe sa gastrointenstinalnim simptomima

IgM serokonverzija na CaMpylObaCter jejuni U prve DVe godine ŽIVOta kod DeCe sa gastrointenstinalnim simptomima STRUčNI RAD IgM serokonverzija na CaMpylObaCter jejuni U prve DVe godine ŽIVOta kod DeCe sa gastrointenstinalnim simptomima Dara Jovanović 1, Nevenka Ilić 2, Dragoljub Đokić 2,3, Slobodan Tošović 1, Tijana

More information

Temeljni postupnik zbrinjavanja bolesnika s aneurizmatskim subarahnoidalnim krvarenjem

Temeljni postupnik zbrinjavanja bolesnika s aneurizmatskim subarahnoidalnim krvarenjem Temeljni postupnik zbrinjavanja bolesnika s aneurizmatskim subarahnoidalnim krvarenjem Basic Algorythm for Management of Patients with Aneurysmatic Subarachnoidal Haemorrhage Zdravka Poljaković, prof dr

More information

DEPRESIVNOST KOD DJECE I MLADIH

DEPRESIVNOST KOD DJECE I MLADIH SVEUČILIŠTE U ZAGREBU UČITELJSKI FAKULTET ODSJEK ZA ODGOJITELJSKI STUDIJ ANAMARIJA KOS ZAVRŠNI RAD DEPRESIVNOST KOD DJECE I MLADIH PETRINJA,RUJAN 2016. 1 SVEUČILIŠTE U ZAGREBU UČITELJSKI FAKULTET ODSJEK

More information

TEHNOLOGIJA I UMETNOST

TEHNOLOGIJA I UMETNOST Univerzitet umetnosti u Beogradu DOI 10.5937/kultura1236123R UDK 7.01:001.895 7.01:316.75 pregledni rad TEHNOLOGIJA I UMETNOST Sa že tak: U ovom ra du će mo se ba vi ti onim te o rij skim aspek ti ma,

More information

Seminarski rad: Poremecaji metabolizma gvozdja

Seminarski rad: Poremecaji metabolizma gvozdja Seminarski rad: Poremecaji metabolizma gvozdja SADRZAJ: 1. UVOD 1 2. REGULACIJA METABOLIZMA GVOZDJA 2 3. LABORATORIJSKI PARAMETRI KAO POKAZATELJ STANJA METABOLIZMA GVOZDJA. 2 3.1.KONCENTRCIJA GVOZDJA.

More information

CO C K T A I L M E N U

CO C K T A I L M E N U COCKTAIL MENU COCKTAIL MENU COCKTAILS M A R A S I TA C A I P I R I S I M A CC A I P I R O S I A Havan Rum 3 yo, Raspberry lime, Brown sugar, Apple liquer, Apple juice, Passoa Havana Rum 3 yo, Lime, Brown

More information

Juvenilni Dermatomyositis

Juvenilni Dermatomyositis https://www.printo.it/pediatric-rheumatology/ba/intro Juvenilni Dermatomyositis Verzija 2. DIJAGNOZA I TERAPIJA 2.1 Da li je drugačija kod djece u odnosu na odrasle? Kod odraslih, dermatomiozitis može

More information

DIFFERENT STERILIZATION METHODS FOR OVERCOMING INTERNAL BACTERIAL INFECTION IN SUNFLOWER SEEDS

DIFFERENT STERILIZATION METHODS FOR OVERCOMING INTERNAL BACTERIAL INFECTION IN SUNFLOWER SEEDS Zbornik Matice srpske za prirodne nauke / Proc. Nat. Sci, Matica Srpska Novi Sad, 109, 59 64, 2005 UDC 633.854.78:631.53.027.2 Ksenija J. Taški-Ajdukoviã 1, Dragana M. Vasiã 2 1 National Laboratory for

More information

HIPOSENZIBILIZACIJA VAKCINOM PROTIV DIFTERIJE, TETANUSA I PERTUSISA

HIPOSENZIBILIZACIJA VAKCINOM PROTIV DIFTERIJE, TETANUSA I PERTUSISA RADOVI BIBLID: 0370-8179, 131(2003) 11-12 p. 427-431 UDC: 616.9:615.371 HIPOSENZIBILIZACIJA VAKCINOM PROTIV DIFTERIJE, TETANUSA I PERTUSISA Ma ri na ATA NA SKO VIÆ-MAR KO VIÆ, Bra ni mir NE STO RO VIÆ

More information

Ružička S et al: Karakteristike ultrasonografskog nalaza kod obolelih od ishemičnog moždanog udara sa...

Ružička S et al: Karakteristike ultrasonografskog nalaza kod obolelih od ishemičnog moždanog udara sa... ORGINALNI RAD ORIGINAL ARTICLE UDC 616.831-005.1-073 KARAKTERISTIKE ULTRASONOGRAFSKOG NALAZA KOD OBOLELIH OD ISHEMIČNOG MOŽDANOG UDARA SA OKLUZIVNOM LEZIJOM U EKSTRAKRANIJALNOM SEGMENTU KAROTIDNIH ARTERIJA

More information

IMPROVEMENT OF SUNFLOWER FOR CONSUMPTION. Dijana DIJANOVIĆ, Vesna STANKOVIĆ, and Ivan MIHAJLOVIĆ

IMPROVEMENT OF SUNFLOWER FOR CONSUMPTION. Dijana DIJANOVIĆ, Vesna STANKOVIĆ, and Ivan MIHAJLOVIĆ UDC 575.827 Original scientific paper IMPROVEMENT OF SUNFLOWER FOR CONSUMPTION Dijana DIJANOVIĆ, Vesna STANKOVIĆ, and Ivan MIHAJLOVIĆ Agricultural Research Institute Srbija, Belgrade Agricultural and Technological

More information

DISTALNI SPLENORENALNI ŠANT I PARCIJALNA RESEKCIJA SLEZINE

DISTALNI SPLENORENALNI ŠANT I PARCIJALNA RESEKCIJA SLEZINE RADOVI BIBLID: 0370-8179, 135(2007) 5-6, p. 293-297 UDC: 616.411-008-089.87 DISTALNI SPLENORENALNI ŠANT I PARCIJALNA RESEKCIJA SLEZINE Predrag GAJIN 1, Božina RADEVIĆ 1, Dragoslav NENEZIĆ 1, Nenad ILIJEVSKI

More information

SAŽETAK OPISA SVOJSTAVA LIJEKA

SAŽETAK OPISA SVOJSTAVA LIJEKA SAŽETAK OPISA SVOJSTAVA LIJEKA 1. NAZIV LIJEKA Dopil 5 mg filmom obložene tablete Dopil 10 mg filmom obložene tablete 2. KVALITATIVNI I KVANTITATIVNI SASTAV 1 Dopil 5 mg filmom obložena tableta sadržava

More information

RODITELJSKO JATO ROSS 308. Specifikacije Ishrane. An Aviagen Brand

RODITELJSKO JATO ROSS 308. Specifikacije Ishrane. An Aviagen Brand 1 RODITELJSKO JATO ROSS 308 Specifikacije Ishrane An Aviagen Brand Uvod Ova knjižica sadrži nutritivne preporuke za roditeljsko jato Ross 308 (sporo operjavajući) i koristi se zajedno sa Ross Roditeljsko

More information

SMERNICE ZA PROBLEM REFERENTNIH VREDNOSTI U DЕČIJEM UZRASTU. Slobodan Jovanović MD, PhD, Bsc JUGOLAB, Sombor

SMERNICE ZA PROBLEM REFERENTNIH VREDNOSTI U DЕČIJEM UZRASTU. Slobodan Jovanović MD, PhD, Bsc JUGOLAB, Sombor SMERNICE ZA PROBLEM REFERENTNIH VREDNOSTI U DЕČIJEM UZRASTU Slobodan Jovanović MD, PhD, Bsc JUGOLAB, Sombor UVOD Svako ko koristi referentne vrednosti treba da zna da u one samo vodilje za kliniĉara odn.

More information

UNIVERZITET U BEOGRADU MEDICINSKI FAKULTET. Dr Irena S. Đunić ZNAČAJ BIOMARKERA U PROCENI OŠTEĆENJA ZGLOBA KOD BOLESNIKA SA HEMOFILIJOM

UNIVERZITET U BEOGRADU MEDICINSKI FAKULTET. Dr Irena S. Đunić ZNAČAJ BIOMARKERA U PROCENI OŠTEĆENJA ZGLOBA KOD BOLESNIKA SA HEMOFILIJOM UNIVERZITET U BEOGRADU MEDICINSKI FAKULTET Dr Irena S. Đunić ZNAČAJ BIOMARKERA U PROCENI OŠTEĆENJA ZGLOBA KOD BOLESNIKA SA HEMOFILIJOM Doktorska disertacija Beograd, 2013 UNIVERSITY OF BELGRADE MEDICAL

More information

ORALNA ANTIKOAGULANTNA TERAPIJA: KLINIČKI ASPEKTI

ORALNA ANTIKOAGULANTNA TERAPIJA: KLINIČKI ASPEKTI PREGLEDI IZ LITERATURE BIBLID: 0370-879, 35(2007) 5-6, p. 352-359 ORALNA ANTIKOAGULANTNA TERAPIJA: KLINIČKI ASPEKTI Dragomir MARISAVQEVIĆ Kliničko-bolnički centar Bežanijska kosa, Beograd KRATAK SADRŽAJ

More information

VREDNOSTI VITAMINA D KOD DECE SA BRONHOOPSTRUKCIJAMA

VREDNOSTI VITAMINA D KOD DECE SA BRONHOOPSTRUKCIJAMA UNIVERZITET U PRIŠTINI MEDICINSKI FAKULTET Kosovska Mitrovica VREDNOSTI VITAMINA D KOD DECE SA BRONHOOPSTRUKCIJAMA - Doktorska disertacija - Mentor: Doc. Dr Snežana Marković Jovanović Kandidat: Ass. Dr

More information

SAŽETAK KARAKTERISTIKA LEKA. Δ Aricept film tableta, 5 mg Pakovanje: ukupno 28 film tableta; blister, 2 x 14 film tableta

SAŽETAK KARAKTERISTIKA LEKA. Δ Aricept film tableta, 5 mg Pakovanje: ukupno 28 film tableta; blister, 2 x 14 film tableta SAŽETAK KARAKTERISTIKA LEKA Δ Aricept film tableta, 5 mg Pakovanje: ukupno 28 film tableta; blister, 2 x 14 film tableta Δ Aricept film tableta, 10 mg Pakovanje: ukupno 28 film tableta; blister, 2 x 14

More information

BOLESTI LIŠĆA JAGODE

BOLESTI LIŠĆA JAGODE Tihomir MILIČEVIĆ Agronomski fakultet Sveučilišta u Zagrebu e-mail: tmilicevic@agr.hr BOLESTI LIŠĆA JAGODE SAŽETAK Na jagodama je opisan veći broj bolesti kojima se simptomi javljaju ponajviše na lišću,

More information

BROJLER. Specifikacije ishrane. An Aviagen Brand

BROJLER. Specifikacije ishrane. An Aviagen Brand BROJLER 308 Specifikacije ishrane 2014 An Aviagen Brand Uvod Specifikacije ishrane za brojlere su date u sledećim tabelama za različitu proizvodnju i tržišnu situaciju širom sveta: Neseksirani

More information

PORAZ OBRAZOVANJA U DIGITALNOM DOBU

PORAZ OBRAZOVANJA U DIGITALNOM DOBU Fordham University, New York, USA Univerzitet u Nišu, Fakultet umetnosti, Niš DOI 10.5937/kultura1235020D UDK 378.014.3(497.11) 37:316.77 polemika PORAZ OBRAZOVANJA U DIGITALNOM DOBU Sa že tak: Svedoci

More information

Primary Prevention of Food Allergies

Primary Prevention of Food Allergies Primary Prevention of Food Allergies Graham Roberts Professor & Honorary Consultant, Paediatric Allergy and Respiratory Medicine, David Hide Asthma and Allergy Research Centre, Isle of Wight & CES & HDH,

More information

Name: Katakana Workbook

Name: Katakana Workbook Name: Class: Katakana Workbook Katakana Chart a i u e o ka ki ku ke ko sa shi su se so ta chi tsu te to na ni nu ne no ha hi fu he ho ma mi mu me mo ya yu yo ra ri ru re ro wa wo n ga gi gu ge go za ji

More information

DOI /PSY I UDK : FUNKCIONALNOST PORODICA KOD DJECE SA POREMEĆAJEM PONAŠANJA Ivana Ilić 1 Mladen Stajić 2

DOI /PSY I UDK : FUNKCIONALNOST PORODICA KOD DJECE SA POREMEĆAJEM PONAŠANJA Ivana Ilić 1 Mladen Stajić 2 DOI 10.7251/PSY1302037I UDK 616.89-053.2:316.356.2 FUNKCIONALNOST PORODICA KOD DJECE SA POREMEĆAJEM PONAŠANJA Ivana Ilić 1 Mladen Stajić 2 1. Bolnica za hroničnu psihijatriju Modriča, RS, Bosna i Hercegovina

More information

INFEKCIJE URINARNOG TRAKTA KOD DJECE

INFEKCIJE URINARNOG TRAKTA KOD DJECE SADRŽAJ DEFINICIJA 2 KLASIFIKACIJA 2 EPIDEMIOLOGIJA 3 ETIOLOGIJA 3 FAKTORI RIZIKA 4 DIJAGNOZA I DIFERENCIJALNA DIJAGNOZA 5 ISTORIJA BOLESTI 7 FIZIKALNI PREGLED 8 PRETRAGE 9 PROCJENA TIPA INFEKCIJE 12 LIJEČENJE

More information

Supplementary Table 1 PHYC haplotypes of A. thaliana strains.

Supplementary Table 1 PHYC haplotypes of A. thaliana strains. Supplementary Table 1 PHYC haplotypes of A. thaliana strains. No Accessions Stock # Country Latitude PHYC FRI* FLC 1 Aa-0 CS900 Germany 51 Ler Del B 2 Ag-0 CS901 France 45 Ler Wt A 3 Ak-1 N939 Germany

More information

BOLESTI MOKRAĆNO-POLNOG SISTEMA

BOLESTI MOKRAĆNO-POLNOG SISTEMA BOLESTI MOKRAĆNO-POLNOG SISTEMA Hronična bubrežna insuficijencija Benigna hiperplazija prostate Infekcije urinarnog trakta kod djece Upale urinarnog sistema kod odraslih Bolesti mokraćno-polnog sistema

More information

Suvremene spoznaje o alkoholizmu u 21. stoljeću

Suvremene spoznaje o alkoholizmu u 21. stoljeću SVEUČILIŠTE U ZAGREBU MEDICINSKI FAKULTET Lorena Đapo Suvremene spoznaje o alkoholizmu u 21. stoljeću DIPLOMSKI RAD Zagreb, 2017. SVEUČILIŠTE U ZAGREBU MEDICINSKI FAKULTET Lorena Đapo Suvremene spoznaje

More information

CELIJAČNA BOLEST KOD DECe: SAVREMENI DIJAGNOSTIČKI PRISTUP

CELIJAČNA BOLEST KOD DECe: SAVREMENI DIJAGNOSTIČKI PRISTUP PREGLEDI LITERATURE BIBLID: 0354 2793, 136(2008) Suppl 2, p. 152-157 CELIJAČNA BOLEST KOD DECe: SAVREMENI DIJAGNOSTIČKI PRISTUP Nedeqko RADLOVIĆ Univerzitetska dečja klinika, Beograd KRATAK SADRŽAJ C e

More information

Binokularnost i vertikalni strabizmi

Binokularnost i vertikalni strabizmi Volumen 64, Broj 2 VOJNOSANITETSKI PREGLED Strana 109 ORIGINALNI Č L A N C I UDC: 617.761 009.11:612.843 721 Binokularnost i vertikalni strabizmi Binocular responses and vertical strabismus Dušica Risović*,

More information

UTICAJ MEDIKAMENTNOG I NEMEDIKAMENTNOG LEČEWA NA SMAWEWE FAKTORA RIZIKA ZA KARDIOVASKULARNE I CEREBROVASKULARNE DOGAĐAJE U INTERVENTNOJ STUDIJI

UTICAJ MEDIKAMENTNOG I NEMEDIKAMENTNOG LEČEWA NA SMAWEWE FAKTORA RIZIKA ZA KARDIOVASKULARNE I CEREBROVASKULARNE DOGAĐAJE U INTERVENTNOJ STUDIJI RADOVI BIBLID: 0370-8179, 135(2007) 9-10, p. 554-561 UDC: 616.12:616.831]-008-085-036 UTICAJ MEDIKAMENTNOG I NEMEDIKAMENTNOG LEČEWA NA SMAWEWE FAKTORA RIZIKA ZA KARDIOVASKULARNE I CEREBROVASKULARNE DOGAĐAJE

More information

Razlika u pojavnosti ranih komplikacija perkutanog zračenja raka vrata maternice između pacijentica s planiranim liječenjem 2D i 3D tehnikom

Razlika u pojavnosti ranih komplikacija perkutanog zračenja raka vrata maternice između pacijentica s planiranim liječenjem 2D i 3D tehnikom J. appl. health sci. 207; 3(2): 227-233 Razlika u pojavnosti ranih komplikacija perkutanog zračenja raka vrata maternice između pacijentica s planiranim liječenjem 2D i 3D tehnikom Dorjana Vidmar Adem

More information

Iskustva pacijenta nakon Guillain-Barré sindroma

Iskustva pacijenta nakon Guillain-Barré sindroma Završni rad br. 903/SS/2017 Iskustva pacijenta nakon Guillain-Barré sindroma Petra Plantak, 0195/336 Varaždin, rujan 2017. godine Odjel Sestrinstvo Završni rad br. 903/SS/2017 Iskustva pacijenta nakon

More information

RANO OTKRIVANJE I FAKTORI RIZIKA ZA NASTANAK KLINIČKI ZNAČAJNE PANKREASNE FISTULE KOD BOLESNIKA POSLE CEFALIČNE DUODENOPANKREATEKTOMIJE

RANO OTKRIVANJE I FAKTORI RIZIKA ZA NASTANAK KLINIČKI ZNAČAJNE PANKREASNE FISTULE KOD BOLESNIKA POSLE CEFALIČNE DUODENOPANKREATEKTOMIJE U N I VE R Z I T E T U B E O G R A D U M E D I C I N S K I F A K U L T E T Vladimir D. Dugalić RANO OTKRIVANJE I FAKTORI RIZIKA ZA NASTANAK KLINIČKI ZNAČAJNE PANKREASNE FISTULE KOD BOLESNIKA POSLE CEFALIČNE

More information

PROCJENA KVALITETA ŽIVOTA KOD BOLESNIKA SA CENTRALNIM, PERIFERNIM I MJEŠOVITIM TIPOM HRONIČNOG NEUROPATSKOG BOLA

PROCJENA KVALITETA ŽIVOTA KOD BOLESNIKA SA CENTRALNIM, PERIFERNIM I MJEŠOVITIM TIPOM HRONIČNOG NEUROPATSKOG BOLA UNIVERZITET U BANJOJ LUCI MEDICINSKI FAKULTET BANJA LUKA ZORAN VUKOJEVIĆ PROCJENA KVALITETA ŽIVOTA KOD BOLESNIKA SA CENTRALNIM, PERIFERNIM I MJEŠOVITIM TIPOM HRONIČNOG NEUROPATSKOG BOLA DOKTORSKA DISERTACIJA

More information

Prelomna tačka rentabiliteta. LOGO 2002 Prentice Hall Business Publishing, Introduction to Management Accounting 12/e, Horngren/Sundem/Stratton

Prelomna tačka rentabiliteta. LOGO 2002 Prentice Hall Business Publishing, Introduction to Management Accounting 12/e, Horngren/Sundem/Stratton Prelomna tačka rentabiliteta 2002 Prentice Hall Business Publishing, Introduction to Management Accounting 12/e, Horngren/Sundem/Stratton 1 Cilj učenja Pokazati kako promene u vrednostima Izazivača troškova

More information

Obilježja konzumiranja alkohola kod učenika srednje medicinske škole. Olivera Petrak 1, Verica Oreščanin 2, Aleksandar Racz 1

Obilježja konzumiranja alkohola kod učenika srednje medicinske škole. Olivera Petrak 1, Verica Oreščanin 2, Aleksandar Racz 1 Obilježja konzumiranja alkohola kod učenika srednje medicinske škole Olivera Petrak 1, Verica Oreščanin 2, Aleksandar Racz 1 1 Zdravstveno veleučilište, Zagreb 2 Klinička bolnica Dubrava, Zagreb Sažetak

More information

GLASILO ZBORA LIJEČNIKA HRVATSKE

GLASILO ZBORA LIJEČNIKA HRVATSKE P oštarin a p la ćen a u gotovu GLASILO ZBORA LIJEČNIKA HRVATSKE THE JOURNAL OF THE MEDICAL ASSOCIATION OF CROATIA ORGANE OFFICIEL DE LA SOCIĆTfi MĆDICALE DE CROATIE SADRŽAJ Prof. D r. P. L em kau : Razvoj

More information

Pediatric Food Allergies: Physician and Parent. Robert Anderson MD Rachel Anderson Syracuse, NY March 3, 2018

Pediatric Food Allergies: Physician and Parent. Robert Anderson MD Rachel Anderson Syracuse, NY March 3, 2018 Pediatric Food Allergies: Physician and Parent Robert Anderson MD Rachel Anderson Syracuse, NY March 3, 2018 Learning Objectives Identify risk factors for food allergies Identify clinical manifestations

More information

ELEKTROKARDIOGRAFSKE PROMENE POSLE PNEUMONEKTOMIJE

ELEKTROKARDIOGRAFSKE PROMENE POSLE PNEUMONEKTOMIJE Ivanović B., Jovanović D., Simić D., Kalimanovska D., Vujisić B., Zlatanović M., Čarapić K., Matić S. ELEKTROKARDIOGRAFSKE PROMENE POSLE PNEUMONEKTOMIJE Sažetak: Za razliku od lobektomije, dovodi do značajnih

More information

Novi lijekovi u antikoagulantnoj terapiji što doktor dentalne medicine treba znati

Novi lijekovi u antikoagulantnoj terapiji što doktor dentalne medicine treba znati Katarina Komar 1, Ines Kovačić 1 Prof. dr. sc. Irina Filipović-Zore 2 [1] Studentice 5. godine [2] Zavod za oralnu kirurgiju, Stomatološki fakultet Sveučilišta u Zagrebu Uvod Tromboembolijska bolest kao

More information

PRO GRAM ČI GO TI CA PE DI JA TRIJ SKA IS KU STVA

PRO GRAM ČI GO TI CA PE DI JA TRIJ SKA IS KU STVA Sne ža na Le šo vić *1 PRO GRAM ČI GO TI CA PE DI JA TRIJ SKA IS KU STVA Введение: Тревожный рост эпидемии ожирения у детей и подростков, наряду с отсутствием проверенны и эффективных мероприятий и программы

More information

BOLESTI UVA I MASTOIDNOG NASTAVKA

BOLESTI UVA I MASTOIDNOG NASTAVKA BOLESTI UVA I MASTOIDNOG NASTAVKA Akutni otitis media Bolesti uva i mastoidnog nastavka AKUTNI OTITIS MEDIA Sadržaj Definicija... 5 Etiologija i epidemiologija... 5 Faktori rizika... 5 Diferencijalna

More information

Medicinska genetika u kliničkoj obradi raka dojke Clinical genetics and breast cancer

Medicinska genetika u kliničkoj obradi raka dojke Clinical genetics and breast cancer Kratki pregledni članak / Mini-review Medicinska genetika u kliničkoj obradi raka dojke Clinical genetics and breast cancer Gorazd Rudolf, Borut Peterlin * Sažetak. Genetički čimbenici već su dugo poznati

More information

FRUIT CHARACTERISTICS IN WALNUT TREE POPULATION IN RELATION TO GROWING SEASON ONSET. University of Belgrade, Serbia

FRUIT CHARACTERISTICS IN WALNUT TREE POPULATION IN RELATION TO GROWING SEASON ONSET. University of Belgrade, Serbia UDC 575:634.5 DOI:10.2298/GENSR1003493M Original scientific paper FRUIT CHARACTERISTICS IN WALNUT TREE POPULATION IN RELATION TO GROWING SEASON ONSET Rade MILETIĆ 1, Nevena MITIĆ 2, and Radomirka NIKOLIĆ

More information

Prader Willi sindrom Medicinska upozorenja. Preporuke stručnoga medicinskog tima za Prader Willi sindrom

Prader Willi sindrom Medicinska upozorenja. Preporuke stručnoga medicinskog tima za Prader Willi sindrom Prader Willi sindrom Medicinska upozorenja Preporuke stručnoga medicinskog tima za Prader Willi sindrom PRADER WILLI SINDROM Prader Willi sindrom (PWS) je kompleksan genetski poremećaj koji proizlazi iz

More information

KAROTIDNA ENDARTEREKTOMIJA U CERVIKSNOJ BLOK-ANESTEZIJI KOD BOLESNIKA S OKLUZIJOM KONTRALATERALNE UNUTRAŠWE KAROTIDNE ARTERIJE

KAROTIDNA ENDARTEREKTOMIJA U CERVIKSNOJ BLOK-ANESTEZIJI KOD BOLESNIKA S OKLUZIJOM KONTRALATERALNE UNUTRAŠWE KAROTIDNE ARTERIJE RADOVI BIBLID: 37-879, 34(26) 3-4, p. 22-28 UDC: 66.33-4.6-7-89.5 KAROTIDNA ENDARTEREKTOMIJA U CERVIKSNOJ BLOK-ANESTEZIJI KOD BOLESNIKA S OKLUZIJOM KONTRALATERALNE UNUTRAŠWE KAROTIDNE ARTERIJE Nenad ILIJEVSKI,

More information

ETIOLOGIJA I EPIDEMIOLOGIJA

ETIOLOGIJA I EPIDEMIOLOGIJA 1 TONZILOFARINGITIS SADRŽAJ DEFINICIJA 2 ETIOLOGIJA I EPIDEMIOLOGIJA 2 KLINIČKA SLIKA 2 FIZIKALNI PREGLED 4 DIJAGNOZA I DIFERENCIJALNA DIJAGNOZA 5 PRETRAGE 5 LIJEČENJE 5 PREPORUKE 9 PRILOZI: 10 LISTA ANTIBIOTIKA

More information

SVEUČILIŠTE U SPLITU MEDICINSKI FAKULTET. Ivan Budimir Bekan SUVREMENI PRISTUP LIJEČENJU PORTALNE ENCEFALOPATIJE. Diplomski rad.

SVEUČILIŠTE U SPLITU MEDICINSKI FAKULTET. Ivan Budimir Bekan SUVREMENI PRISTUP LIJEČENJU PORTALNE ENCEFALOPATIJE. Diplomski rad. SVEUČILIŠTE U SPLITU MEDICINSKI FAKULTET Ivan Budimir Bekan SUVREMENI PRISTUP LIJEČENJU PORTALNE ENCEFALOPATIJE Diplomski rad Akademska godina: 2014./2015. Mentor: prof.dr.sc. Miroslav Šimunić Split, lipanj

More information

DOES BEER PLAY A SOLE ROLE IN ALCOHOL AND HEALTH SYMPHONY?

DOES BEER PLAY A SOLE ROLE IN ALCOHOL AND HEALTH SYMPHONY? 6 th Beer and Health Symposium: from Myths to Science Bibliothèque Solvay Leopoldpark Brussels, 20 September 2011 DOES BEER PLAY A SOLE ROLE IN ALCOHOL AND HEALTH SYMPHONY? Licia Iacoviello MD, PhD Simona

More information

Biopsija sentinel limfnog čvora kod karcinoma dojke

Biopsija sentinel limfnog čvora kod karcinoma dojke Strana 228 VOJNOSANITETSKI PREGLED Volumen 66, Broj 3 ORIGINALNI Č L A N A K UDC: 618.19 006:616 07 Biopsija sentinel limfnog čvora kod karcinoma dojke Sentinel lymph node biopsy in breast neoplasms Milan

More information

Procjena sklonosti depresiji kod starijih osoba smještenih u instituciju i izvan nje

Procjena sklonosti depresiji kod starijih osoba smještenih u instituciju i izvan nje Završni rad br. 894/SS/2017 Procjena sklonosti depresiji kod starijih osoba smještenih u instituciju i izvan nje Vlatka Kivač, 0212/336 Varaždin, rujan 2017. Odjel za Biomedicinske znanosti Završni rad

More information

F18-FLUORODEOKSIGLUKOZA (FDG) PET/CT SMJERNICE U ONKOLOGIJI Pripremile: prim. dr. Renata MILARDOVIĆ, doc. dr. Nermina BEŠLIĆ

F18-FLUORODEOKSIGLUKOZA (FDG) PET/CT SMJERNICE U ONKOLOGIJI Pripremile: prim. dr. Renata MILARDOVIĆ, doc. dr. Nermina BEŠLIĆ KLINIČKI CENTAR UNIVERZITETA U SARAJEVU KLINIKA ZA NUKLEARNU MEDICINU F18-FLUORODEOKSIGLUKOZA (FDG) PET/CT SMJERNICE U ONKOLOGIJI Pripremile: prim. dr. Renata MILARDOVIĆ, doc. dr. Nermina BEŠLIĆ Preporuke

More information

Značaj ultrazvučnog pregleda terminalnog ileuma kod srednje teškog oblika Kronove bolesti

Značaj ultrazvučnog pregleda terminalnog ileuma kod srednje teškog oblika Kronove bolesti Volumen 63, Broj 9 VOJNOSANITETSKI PREGLED Strana 787 ORIGINALNI Č L A N C I UDC: 616.34 002 031.84:616 073.432.19 Značaj ultrazvučnog pregleda terminalnog ileuma kod srednje teškog oblika Kronove bolesti

More information

Greške i komplikacije torakalne drenaže

Greške i komplikacije torakalne drenaže Volumen 63, Broj 2 VOJNOSANITETSKI PREGLED Strana 137 ORIGINALNI Č L A N A K UDC: 617.542:616 089.48 Greške i komplikacije torakalne drenaže Failures and complications of thoracic drainage Ivana Đorđević*,

More information

PREVENCIJA INFEKCIJA IZAZVANIH HUMANIM PAPILOMA VIRUSIMA

PREVENCIJA INFEKCIJA IZAZVANIH HUMANIM PAPILOMA VIRUSIMA Uni ver zi tet u No vom Sa du Medicinski fakultet Urednica Aleksandra Kapamadžija PREVENCIJA INFEKCIJA IZAZVANIH HUMANIM PAPILOMA VIRUSIMA No vi Sad, 2015. Recenzenti Prof. dr Branko Stanimirović Prof.

More information

ELEKTROFIZIOLOŠKO LIJEČENJE ARITMIJA KOD DJECE

ELEKTROFIZIOLOŠKO LIJEČENJE ARITMIJA KOD DJECE Paediatr Croat. 2017; 61 (Supl 1): 107-111 Pregled Review ELEKTROFIZIOLOŠKO LIJEČENJE ARITMIJA KOD DJECE DAVOR PULJEVIĆ* Ablacija supstrata aritmije je invazivni zahvat kojim se različite aritmije u visokom

More information

UTICAJ TRONEDEQNE REDUKCIONE DIJETE NA KRVNI PRITISAK, LIPIDNI PROFIL I GLIKOREGULACIJU KOD MORBIDNO GOJAZNIH OSOBA

UTICAJ TRONEDEQNE REDUKCIONE DIJETE NA KRVNI PRITISAK, LIPIDNI PROFIL I GLIKOREGULACIJU KOD MORBIDNO GOJAZNIH OSOBA RADOVI BIBLID: 0370-8179, 135(2007) 7-8, p. 440-446 UDC: 613.2.03:612.12/.13.087 UTICAJ TRONEDEQNE REDUKCIONE DIJETE NA KRVNI PRITISAK, LIPIDNI PROFIL I GLIKOREGULACIJU KOD MORBIDNO GOJAZNIH OSOBA Biqana

More information

DIJAGNOSTIČKO TERAPIJSKI VODIČ

DIJAGNOSTIČKO TERAPIJSKI VODIČ DIJAGNOSTIČKO TERAPIJSKI VODIČ VODIČ ZA TORAKALNU TRAUMU Sarajevo 2007. TORAKALNA TRAUMA Ministarstvo zdravstva Kantona Sarajevo LIJE^NI^KA-LJEKARSKA KOMORA KANTONA SARAJEVO Institut za nau~noistra`iva~ki

More information

BOLESTI SISTEMA ZA VARENJE

BOLESTI SISTEMA ZA VARENJE BOLESTI SISTEMA ZA VARENJE Funkcionalna dispepsija Gastroezofagealni refluks Peptički ulkus Bolesti sistema za varenje GASTROEZOFAGEALNI REFLUKS Sadržaj Definicija... 5 Etiologija i epidemiologija...

More information

Postupak kod ujeda sisara i otrovnih uboda u primarnoj zdravstvenoj zaštiti

Postupak kod ujeda sisara i otrovnih uboda u primarnoj zdravstvenoj zaštiti Postupak kod ujeda sisara i otrovnih uboda u primarnoj zdravstvenoj zaštiti Management of mammalian bites and venomous stings in primary care 1 2, 1 2, 3 3 PRIMLJEN 25.10.2013. Lekari u primarnoj zdravstvenoj

More information

Vodič za praktičnu primjenu novih oralnih antikoagulanasa

Vodič za praktičnu primjenu novih oralnih antikoagulanasa Vodič za praktičnu primjenu novih oralnih antikoagulanasa za doktore porodične medicine Prof.dr Siniša Miljković Dr sc. Draško Kuprešak dr.med Mr sci dr Dragan Unčanin Urednik: Tehnički urednik: Tiraž:

More information

LIJEČNIČKI VJESNIK G O D. L X V III. Z A G R E B. K O L O V O Z B R O J 7 i 8

LIJEČNIČKI VJESNIK G O D. L X V III. Z A G R E B. K O L O V O Z B R O J 7 i 8 LIJEČNIČKI VJESNIK G O D. L X V III. Z A G R E B. K O L O V O Z 1946. B R O J 7 i 8 iz Laboratorija za standardizaciju organoterapeutskih preparata»plive«, Savjetovališta za dijabetičare i II. Internog

More information

REPUBLIKA HRVATSKA SVEUČILIŠTE U SPLITU MEDICINSKI FAKULTET. Ana Brnas

REPUBLIKA HRVATSKA SVEUČILIŠTE U SPLITU MEDICINSKI FAKULTET. Ana Brnas REPUBLIKA HRVATSKA SVEUČILIŠTE U SPLITU MEDICINSKI FAKULTET Ana Brnas CELULITISI LIJEČENI NA KLINICI ZA INFEKTIVNE BOLESTI KBC SPLIT U RAZDOBLJU 2015.-2016. GODINE: EPIDEMIOLOGIJA, KLINIČKA SLIKA I LIJEČENJE

More information

KLASIFIKACIJSKI SUSTAVI U MEDICINSKIM KNJIŽNICAMA SAD-a, UJEDINJENOG KRALJEVSTVA I REPUBLIKE IRSKE

KLASIFIKACIJSKI SUSTAVI U MEDICINSKIM KNJIŽNICAMA SAD-a, UJEDINJENOG KRALJEVSTVA I REPUBLIKE IRSKE KLASIFIKACIJSKI SUSTAVI U MEDICINSKIM KNJIŽNICAMA SAD-a, UJEDINJENOG KRALJEVSTVA I REPUBLIKE IRSKE MEDICAL LIBRARY CLASSIFICATION SYSTEMS IN THE UNITED STATES, UNITED KINGDOM AND REPUBLIC OF IRELAND Martina

More information

PORK + PINOT SUNDAYS

PORK + PINOT SUNDAYS PORK + PINOT SUNDAYS Crispy roast pork Paprika roasted potatoes Radicchio, endive, cos & lemon dressing Green beans with hazelnut crumble & goats curd plus ½ carafe of pinot noir $85 for 2 people Every

More information

ANALIZA KLINIČKIH I IMUNOSEROLOŠKIH OSOBENOSTI BOLESNIKA SA KRIOGLOBULINEMIJOM: DOPRINOS UTVRDJIVANJU FENOTIPOVA

ANALIZA KLINIČKIH I IMUNOSEROLOŠKIH OSOBENOSTI BOLESNIKA SA KRIOGLOBULINEMIJOM: DOPRINOS UTVRDJIVANJU FENOTIPOVA -UNIVERZITET U BEOGRADU MEDICINSKI FAKULTET Snežana D. Arandjelović ANALIZA KLINIČKIH I IMUNOSEROLOŠKIH OSOBENOSTI BOLESNIKA SA KRIOGLOBULINEMIJOM: DOPRINOS UTVRDJIVANJU FENOTIPOVA Doktorska disertacija

More information

THE CHARACTERISTICS OF VITICULTURE PRODUCTION IN SERBIA OBELEŽJA VINOGRADARSKE PROIZVODNJE U SRBIJI

THE CHARACTERISTICS OF VITICULTURE PRODUCTION IN SERBIA OBELEŽJA VINOGRADARSKE PROIZVODNJE U SRBIJI THE CHARACTERISTICS OF VITICULTURE PRODUCTION IN SERBIA OBELEŽJA VINOGRADARSKE PROIZVODNJE U SRBIJI B. KALANOVIĆ, B. DIMITRIJEVIĆ, Snežana TRMČIĆ, Nebojša MARKOVIĆ Faculty of Agriculture, Belgrade Zemun,

More information

SVEUČILIŠTE U SPLITU MEDICINSKI FAKULTET. Ana Perić UČESTALOST CELIJAKIJE U KLINICI ZA DJEČJE BOLESTI KBC-A SPLIT U RAZDOBLJU OD DO 2016.

SVEUČILIŠTE U SPLITU MEDICINSKI FAKULTET. Ana Perić UČESTALOST CELIJAKIJE U KLINICI ZA DJEČJE BOLESTI KBC-A SPLIT U RAZDOBLJU OD DO 2016. SVEUČILIŠTE U SPLITU MEDICINSKI FAKULTET Ana Perić UČESTALOST CELIJAKIJE U KLINICI ZA DJEČJE BOLESTI KBC-A SPLIT U RAZDOBLJU OD 2012. DO 2016. GODINE Diplomski rad Akademska godina: 2016./2017. Mentor:

More information

PREXANOR,tablete, 10mg + 5mg,

PREXANOR,tablete, 10mg + 5mg, SAŽETAK KARAKTERISTIKA LEKA PREXANOR,tablete, 10mg + 5mg, Pakovanje: 1 x 30 tableta Ime, oblik, jačina i pakovanje Proizvođač: Servier (Ireland) Industries Ltd. Adresa: Arklow, Co. Wicklow, Gorey Road,

More information

Paraliti~ka dislokacija kuka kod cerebralne paralize. rezime ...

Paraliti~ka dislokacija kuka kod cerebralne paralize. rezime ... /STRU^NI RAD UDK 616.728.2-001.6:616.832.21-002/-089 Paraliti~ka dislokacija kuka kod cerebralne paralize -... G. ^obelji} 1, Z. Bajin 1, S. Mili~kovi} 1, A. Le{i} 2,3 O. Kraj~inovi} 1 1 Institut za ortopedsko-hirur{ke

More information

REZISTENCIJA GQIVA NA ANTIMIKOTIKE: MEHANIZMI NASTANKA, UČESTALOST, PREVENCIJA I KONTROLA REZISTENCIJE

REZISTENCIJA GQIVA NA ANTIMIKOTIKE: MEHANIZMI NASTANKA, UČESTALOST, PREVENCIJA I KONTROLA REZISTENCIJE PREGLEDI IZ LITERATURE BIBLID: 0370-8179, 135(2007) 7-8, p. 486-494 REZISTENCIJA GQIVA NA ANTIMIKOTIKE: MEHANIZMI NASTANKA, UČESTALOST, PREVENCIJA I KONTROLA REZISTENCIJE Sawa M. MITROVIĆ, Aleksandar M.

More information

VREDNOST KLINIČKOG I ULTRAZVUČNOG NALAZA U ODNOSU NA ARTROSKOPSKI NALAZ AKUTNIH POVREDA MEDIJALNOG MENISKUSA KOLENA

VREDNOST KLINIČKOG I ULTRAZVUČNOG NALAZA U ODNOSU NA ARTROSKOPSKI NALAZ AKUTNIH POVREDA MEDIJALNOG MENISKUSA KOLENA RADOVI BIBLID: 0370-8179, 136(2008) 1-2, p. 28-32 UDC: 616.728.3:616.75-001]-07 VREDNOST KLINIČKOG I ULTRAZVUČNOG NALAZA U ODNOSU NA ARTROSKOPSKI NALAZ AKUTNIH POVREDA MEDIJALNOG MENISKUSA KOLENA Slađan

More information

G O D. L X X V. ZAG REB, O ŽU JAK -TRA VAN J 1953 B R O J 3-4. O važnosti rane dijagnoze i ranog liječenja prirođenog iščašenja kuka

G O D. L X X V. ZAG REB, O ŽU JAK -TRA VAN J 1953 B R O J 3-4. O važnosti rane dijagnoze i ranog liječenja prirođenog iščašenja kuka LIJEČNIČKI VJESNIK G O D. L X X V. ZAG REB, O ŽU JAK -TRA VAN J 1953 B R O J 3-4 7z Ortopedske klinike Medicinskog fakulteta u Zagrebu (Predstojnik Prof. Dr. F. Grospić) O važnosti rane dijagnoze i ranog

More information

Knjižnične usluge za beskućnike

Knjižnične usluge za beskućnike Sveučilište u Zadru Odjel za informacijske znanosti Knjižnične usluge za beskućnike Diplomski rad Studentica: Ivana Galzina Mentor: dr. sc. Stričević, Ivanka izv. prof. Zadar, 2013. SADRŽAJ 1. Predgovor...

More information

GLASILO ZBORA LIJEČNIKA HRVATSKE T H E J O U R N A L O F TH E M E D IC A L A S S O C IA T IO N O F C R O A T IA. Mentalna higijena M.

GLASILO ZBORA LIJEČNIKA HRVATSKE T H E J O U R N A L O F TH E M E D IC A L A S S O C IA T IO N O F C R O A T IA. Mentalna higijena M. GLASILO ZBORA LIJEČNIKA HRVATSKE T H E J O U R N A L O F TH E M E D IC A L A S S O C IA T IO N O F C R O A T IA UVODNIK S A D R Ž A J Mentalna higijena M. Košiček 375 RADOVI Prilog epidemiologiji primarne

More information

HRVATSKE KNJIŽNICE NA DRUŠTVENOJ MREŽI FACEBOOK CROATIAN LIBRARIES ON FACEBOOK

HRVATSKE KNJIŽNICE NA DRUŠTVENOJ MREŽI FACEBOOK CROATIAN LIBRARIES ON FACEBOOK HRVATSKE KNJIŽNICE NA DRUŠTVENOJ MREŽI FACEBOOK CROATIAN LIBRARIES ON FACEBOOK Ivana Pažur Vojvodić Knjižnica Instituta Ruđer Bošković, Zagreb ipazur@irb.hr Sažetak Web 2.0 donio je interaktivna sučelja

More information

SVEUČILIŠTE U RIJECI FILOZOFSKI FAKULTET

SVEUČILIŠTE U RIJECI FILOZOFSKI FAKULTET SVEUČILIŠTE U RIJECI FILOZOFSKI FAKULTET Irena Petrak Narodna knjižnica Krk prostor, građa i korisnici (DIPLOMSKI RAD) Rijeka, 2015. SVEUČILIŠTE U RIJECI FILOZOFSKI FAKULTET Odsjek za kroatistiku Irena

More information

IZVEDBENI NASTAVNI PLAN

IZVEDBENI NASTAVNI PLAN Kolegij: Zdravstvena njega odraslih I Voditelj:Suzana Vidrih, mag. med. techn Katedra: Zdravstvena njega odraslih 1 Studij: sestrinstvo-izvanredni Godina studija: II Akademska godina: 2018/19 IZVEDBENI

More information

Decembar 2009, Volume 60, broj 1-2

Decembar 2009, Volume 60, broj 1-2 Decembar 2009, Volume 60, broj 1-2 MEDICINSKI PODMLADAK Stručno-naučni časopis studenata Medicinskog fakulteta u Beogradu MEDICAL YOUTH Medical students' professional-scientific journal, Medical faculty

More information

Smjernice za primjenu hormonskog nadomjesnog liječenja. Brijuni 2017.

Smjernice za primjenu hormonskog nadomjesnog liječenja. Brijuni 2017. Smjernice za primjenu hormonskog nadomjesnog liječenja Brijuni 2017. Povijest konsenzusa o HNL-u u Hrvatskoj Hrvatski konsenzus o hormonskom nadomjesnom liječenju u klimakteriju i postmenopauzi (Veselko

More information

CONVECTIVE DRYING OF THE ROOT AND LEAVES OF THE PARSLEY AND CELERY

CONVECTIVE DRYING OF THE ROOT AND LEAVES OF THE PARSLEY AND CELERY Journal of Agricultural Sciences Vol. 54, No 3, 2009 Pages 205-212 UDC: 635.14+635.53:66.047.4/.5 Original scientific paper CONVECTIVE DRYING OF THE ROOT AND LEAVES OF THE PARSLEY AND CELERY Jelena Marković

More information

VRIJEDNOST RADIOLOŠKIH METODA U DIJAGNOSTICI PLUĆNIH OBOLJENJA U DJECE

VRIJEDNOST RADIOLOŠKIH METODA U DIJAGNOSTICI PLUĆNIH OBOLJENJA U DJECE Paediatr Croat 2001; 45 (Supl 1): 35-9 Pregled Review VRIJEDNOST RADIOLOŠKIH METODA U DIJAGNOSTICI PLUĆNIH OBOLJENJA U DJECE GIORDANO ŠAINA 1, VOJKO ROŽMANIĆ 2, VLADIMIR AHEL 2 Ovaj pregled ukratko prikazuje

More information

BOLESTI SISTEMA ZA DISANJE

BOLESTI SISTEMA ZA DISANJE BOLESTI SISTEMA ZA DISANJE Akutne respiratorne infekcije kod djece Nespecifične infekcije u pulmologiji Tonzilofaringitis Bolesti sistema za disanje AKUTNE RESPIRATORNE INFEKCIJE KOD DJECE Sadržaj Definicija

More information

Anksiozni poremećaji u dječjoj dobi

Anksiozni poremećaji u dječjoj dobi SVEUČILIŠTE U ZAGREBU MEDICINSKI FAKULTET SVEUČILIŠNI DIPLOMSKI STUDIJ SESTRINSTVA Mihajela Poljak Anksiozni poremećaji u dječjoj dobi DIPLOMSKI RAD Zagreb, 2016. Ovaj diplomski rad izrađen je u Klinici

More information

Uticaj temperature okoline na hepatocelularno oštećenje kod pacova nakon unošenja 3,4-metilendioksimetamfetamina

Uticaj temperature okoline na hepatocelularno oštećenje kod pacova nakon unošenja 3,4-metilendioksimetamfetamina Volumen 68, Broj 7 VOJNOSANITETSKI PREGLED Strana 561 ORIGINALNI Č LANAK UDC: 616.36-091.8-092.9:615.099]:612.014.43 DOI: 10.2298/VSP1107561M Uticaj temperature okoline na hepatocelularno oštećenje kod

More information

Epidemija trihineloze u vojničkom kolektivu

Epidemija trihineloze u vojničkom kolektivu Volumen 65, Broj 12 VOJNOSANITETSKI PREGLED Strana 887 ORIGINALNI Č L A N A K UDC: 616.99:576.893]:355.1 Epidemija trihineloze u vojničkom kolektivu An outbreak of trichinellosis in a military unit Vladan

More information

FORENZIČKO PSIHIJATRIJSKI ASPEKTI VJEŠTAČENJA BOLESTI ZAVISNOSTI Stojaković Milan 1, Stojaković Bogdan 2 1. UKC B.Luka 2. Intermedic B.

FORENZIČKO PSIHIJATRIJSKI ASPEKTI VJEŠTAČENJA BOLESTI ZAVISNOSTI Stojaković Milan 1, Stojaković Bogdan 2 1. UKC B.Luka 2. Intermedic B. DOI 10.7251/PSY1302047S UDK 613.81/.84:615.21.035.3 FORENZIČKO PSIHIJATRIJSKI ASPEKTI VJEŠTAČENJA BOLESTI ZAVISNOSTI Stojaković Milan 1, Stojaković Bogdan 2 1. UKC B.Luka 2. Intermedic B.Luka Sažetak Bolesti

More information

Om jer iz gle da: iz ra čun, upo ra ba i tu ma če nje The odds ratio: cal cu la tion, usa ge, and inter pre ta tion

Om jer iz gle da: iz ra čun, upo ra ba i tu ma če nje The odds ratio: cal cu la tion, usa ge, and inter pre ta tion Odabrane teme iz biostatistike Lessons in biostatistics Ma ry L. McHu gh Fa kul tet ses trin stva, Sveučiliš te In dia na po li sa, In dia na po lis, In dia na, SAD School of Nur si ng, Uni ver si ty of

More information

UČESTALOST I ODREDNICE PROVOĐENJA DIJETA KOD ADOLESCENATA

UČESTALOST I ODREDNICE PROVOĐENJA DIJETA KOD ADOLESCENATA Sveučilište u Zadru Odjel za psihologiju UČESTALOST I ODREDNICE PROVOĐENJA DIJETA KOD ADOLESCENATA Diplomski rad Marija Colić Mentor: Izv. prof. dr. sc. Zvjezdan Penezić Zadar, 2013. SADRŽAJ : UVOD...

More information

METODE ZA OTKRIVANJE PROMJENA KOD DALJINSKIH ISTRAŽIVANJA

METODE ZA OTKRIVANJE PROMJENA KOD DALJINSKIH ISTRAŽIVANJA Mulahusić, A., Tuno, N.: Metode za otkrivanje promjena kod daljinskih istraživanja 3 UDK 528.85 Pregledni naučni rad METODE ZA OTKRIVANJE PROMJENA KOD DALJINSKIH ISTRAŽIVANJA METHODS FOR CHANGE DETECTION

More information

VEZIKOURETERNI REFLUKS I OŽIQNA NEFROPATIJA

VEZIKOURETERNI REFLUKS I OŽIQNA NEFROPATIJA PREGLEDI IZ LITERATURE BIBLID: 0370-8179, 135(2007) 11-12, p. 679-685 VEZIKOURETERNI REFLUKS I OŽIQNA NEFROPATIJA Amira PECO-ANTIĆ Univerzitetska dečja klinika, Beograd KRATAK SADRŽAJ Re fluk sna ne fro

More information